November 22, 2017

DidiMn Logo

پەڕاوی میازاکی: کیسەڵە سوورەکە، فیلمێکی بێوشە

لە لایەن دیدی من 11 months لەمەوبەر

دیدی من – بی ئێف ئای

لە ئینگلیزییەوە: پشتیوان کەمال

ستۆدیۆ گیبڵی یەکەم بەرهەمی هاوبەشی نێودەوڵەتیی بەرهەم هێنا، کە ئەویش ئەفسانەیەکی زۆر جوان دەگێڕێتەوە، تیایدا جوانی و نهێنی و دراما و چیرۆکی دڵشکان تێکەڵ دەکرێن، تەنانەت یەک وشەش لەم فیلمەدا ناگوترێت. ئەم فیلمە بە دەستکەوتێکی گەورە دادەنرێت بۆ ئەنیمەیتەر مایکڵ دودۆک دێ ویت.

کاتێک دەست دەکەیت بە تەماشاکردنی فیلمەکە، تۆتۆرۆی کارەکتەری یەکێک لە فیلمەکانی ستۆدیۆ گیبڵی لەسەر شاشەکە دەردەکەوێت، کە بووەتە لۆگۆیەک بۆ ئەو ستۆدیۆ بەناوبانگەی ئەنیمەیشن لە جیهاندا. بە شێوەیەکی ئاسایی ئاسمانێکی شین لە پشتی تۆتۆرۆوە دەردەکەوێت، بەڵام لەبەر ڕێزی دەرهێنەری دانیمارکی، مایکڵ دودۆک دێ ویتی دەرهێنەری کیسەڵە سوورەکە، یەکەم بەرهەمی ستۆدیۆ گیبڵی، کە بە زمانی یابانی دروست نەکرابێت، لێرەدا پشت تۆتۆرۆ کراوە بە سوور.

پاش ئەوەی میازاکی کورتەفیلمی ئەنیمەیشنی باوک و کچی بینی، گوتی: “ئەگەر ڕۆژێک ستۆدیۆ گیبڵی بڕیار بدات بەرهەمی ئەنیمەتەرێک لە دەرەوەی ئەندامەکانی ستۆدیۆ گیبڵی بەرهەم بهێنێت، ئەوا دودۆک دەبێت.” ئەو کورتەفیلمە ئەنیمەیشنە هەشت خولەکییە، لە زۆر ڕووەوە لە کارەکانی ستۆدیۆ گیبڵییەوە نزیکە، کە کارەکانی ئەو ستۆدیۆیە وەک تیۆریی لێ هاتووە و دەتوانین بڵێین لە ژێر کاریگەریی “Ghiblism” دروست کراوە. ئەم کورتەفیلمە دەربارەی لەدەستدانە؛ ئەو بە کۆمەڵێک وێنەی سادە توانیویەتی بابەتی غەمباری چیرۆکەکەی پیشان بدات. لە سەروو هەموو شتێکیشەوە، زۆر گرنگیی بە سروشت داوە. میازاکی، عاشقی هەورەکانە، هیچ گومانی تێدا نییە کاتێک تەماشای کورتەفیلمەکە دەکەین، کۆمەڵێک ڕێگەی جیاواز دەبینین، کە دودۆک بەکاری هێناوە بۆ کێشانی هەورەکان و ئاسمان.

کورتە فیلمی ئەنیمەیشنی براوەی ئۆسکار
باوک و کچ

شازدە ساڵ پاش باوک و کچ، کارە هاوبەشییەکەی ستۆدیۆ گیبڵی و دودۆک هاتە بەرهەم. دودۆک ئەوەی ڕەت کردبووەوە کە فیلمە نوێیکەی، کیسەڵە سوورەکە، بە فیلمی درێژ بەرهەم بهێنرێت، بڕوای وا بوو گەلێک ئاڵۆز دەبێت، تا ئەو کاتەی بیستی کێ دەبێتە بەرهەمهێنەری فیلمەکەی. ئەوکاتیش پێی وا بوو ئەوە تەنیا گاڵتەیە، کە ستۆدیۆ گیبڵی بەرهەمهێنەی فیلمەکەی بن. کیسەڵە سوورەکە لە فەڕەنسا دروست کراوە، لەگەڵ هاودامەزرێنەری ستۆدیۆ گیبڵی تاکاهاتا ئیساو، کە وەک بەرهەمهێنەری هونەری کاری کردووە، هەروەها سینارۆکەشی بە هاوبەش لەگەڵ دەرهێنەری فەڕەنسی پاسکاڵ فێران نووسراوە.

وێنەکانی دودۆک هێندە پڕن لە ئازار، کە ناتوانیت خۆت بەرامبەر ئازارەکانی بگریت، حەز دەکەیت هاوار بکەیت. ئەمە ڕەنگە ڕای عاشقێکی سینەما بێت، بەڵام کە تەماشای کیسەڵە سوورەکە دەکەیت، ئەستەمە ئەم هەستەت بۆ دروست نەبێت.

چیرۆکی فیلمەکە لە ناوەڕاستی زریانێکەوە دەست پێ دەکات، شەپۆلە ڕەساسییەکان سکرینەکە دادەپۆشن. کەسێک لە ئاوەکەدا دەبینین نوقم بووە و هەوڵ دەدات خۆی ڕزگار بکات. پاشان لە قەراغ زەریاکە پیاوەکە دەبینین بە کۆمەڵێک پارچەی شکاوی بەلەمەکە لە تەنیشتی. قرژاڵێک دەچێتە ناو قاچی. پیاوەکە هەڵدەستێت و دەچێت دەگەڕێت تا بزانێت ئەو جێگەیە کوێیە، لەو کاتەدا ئێمە تەواوی دوورگەکە دەبینین و بینەر بەو جێگەیە ئاشنا دەبێت. ئەو هاوار دەکات و دەگری، چونکە تاکە هاوەڵ و هاوڕێی ئەو لەو دوورگەیەدا تەنیا قرژاڵەکانن. کۆمەڵێک جار هەوڵی ئەوە دەدات کە خۆی ڕزگار بکات بە دروستکردنی بەلەمێک بە داری بامبوو، بەڵام هەموو جارەکان هێزێکی نادیار بەلەمەکەی تێک دەشکێنێت. لە کۆتاییدا دوژمنەکەی دەدۆزێتەوە، کیسەڵێکی سوور.

من لێرەوە واز لە چیرۆک دەهێنم، چونکە دڵنیام ناتانەوێت زیاتر دەربارەی ئەم چیرۆکە فانتازییە پڕ لە نهێنییە بزانن پێش ئەوەی بیبینن. فیلمەکە هەشتا خولەکە و تەواو فیلمێکی بێوشەیە، هیچ وشەیەکی تێدا ناوترێت.

فیلمەکە کۆمەڵێک خەونی تێدایە، لەگەڵ کۆمەڵێک چیرۆکی هێمایی دەربارەی ژیان. وێنەکان بەهای فیلمەکەن بێ هیچ درۆ و دەلەسەیەکیش دەتوانین بڵێین بەرزترین ئاستی هونەرن. زۆر دیمەنی کلۆس ئەپی کارەکتەرەکان نابینین، بەڵام وێنەی نزیکی ئاژەڵەکانی ناو فیلمەکە دەبینین. زۆر گرنگە ئەم فیلمە لەسەر شاشەی گەورە تەماشا بکرێت بۆ هەستکردن بە  تەواوی وردەکاریی کێشراو و دیجیتاڵیی ناو فیلمەکە.

سەرپەرشتیاری پەڕاو: پشتیوان کەمال

 

Dudok De Wit, HayaoMiyazaki, PshtewanKamal, The Red Turtle,