خوێنەر و کتێب: ڕانانێک بۆ ڕۆمانی پێشمەرگە

دیدی من – خوێنەر و کتێب

کتێب: پێشمەرگە

نووسەر: ڕەحیمی قازی

خوێنەر: یونس سلێمان ئەحمەد

ڕۆمانى پێشمەرگە لە نووسینى ڕەحیمى قازییە، بۆ یەکەم جار لە ساڵى ١٩٦٠دا لە شارى بەغداد چاپ کراوە. ڕۆمانەکە باسى سەرەتاکانى درووستبوونى کۆمارى کوردستان لە مەهاباد دەکات.

چیرۆکى ڕۆمانەکە باس لە خێزانێک دەکات بە ناوى مامەند لە گوندى کانى سەوز جووتیارە و کار بۆ ئاغایەک بە ناوى قەرەنى ئاغا دەکات،  کەسێکى زۆر خراپە و دەستى لەگەڵ کاربەدەستانى ڕژێمدا تێکەڵ کردووە، جووتیاران دەچەوسێنێتەوە.

مامەند کوڕێکى هەیە بە ناوى پیرۆت، عاشقى کچێک دەبێت لە گوندێکى تر، کچەکە ناوى مرۆتە، کچێکى زۆر جوانە، برایەکى هەیە بە ناوى شێرکۆ.

ئاغاى ئەو گوندە ناوى مینە ئاغایە، کەسێکى زۆر خراپە. سەرەڕاى ئەوەى کە سێ ژنى هەیە، بەڵام بەردەوام چاوى لە ژنى ترە، بۆیە چاو دەبڕێتە مرۆت. بۆ بەدەستهێنانى مرۆت، هەموو ڕێگەیەک تاقی دەکاتەوە، بەڵام مرۆت بە هیچ جۆرێک ڕازى نابێت.

سەرئەنجام مینە ئاغا لە ڕێگەى ژنێکەوە بە ناوى فاتمە، فێڵێک دەدۆزێتەوە کە مرۆت لەگەڵ فاتمە بێت بۆ کردنى گیایی بەهارە لە دارستان، ئەویش دەستى پێ بگات.

فاتمە بە بیانووى ئەوەى کە ئاغاژن داواى گیای بەهارەى لێ کردووە بۆی بێنێت، ئەمیش بە تەنیا ناتوانێت، داوا لە مرۆت دەکات هاوکارى بکات لەگەڵیدا بێت، مرۆتیش بەوە ڕازى دەبێت و لەگەڵى دەچێت بۆ دارستان. تا درەنگانى ئێوارە لەوێ دەبن، فاتمە خۆى دەشارێتەوە، دواى مینە ئاغا دێت پەلامارى مرۆت دەدات. هەرچەند مرۆت هەوڵ دەدات، بێئەنجام دەبێت. ئاغا دەستتدرێژى دەکاتە سەر مرۆت. دوایى ئەوە مرۆت بڕیار دەدات کە خۆى بخنکێنێت و لەژێر دارێکدا خۆى دەخنکێنێت.

دواى گەڕانەوەى شێرکۆ بۆ ماڵەوە، دەبینێت مرۆت لەماڵەوە نییە. سەرەتا گۆمانى ئەوە دەکات، کە پیرۆت هەڵیگرتووە، بەڵام پاش ئەوەى دڵنیا دەبێت کە مرۆت کەلوپەلى کردنى گیایی بەهارەى بردووە. دەڕوات بەرەو دارستان، لەوێ تەرمى خوشکەکەى دەدۆزێتەوە، دواتر پیرۆتیش لە کاتى ناشتنى دێت بۆ گۆڕستان و زۆر دڵگران دەبێت کە خۆشەویستەکەى لەدەست داوە.

ئەو کاتەى شێرکۆ تەرمى خوشکەکەی دەدۆزێتەوە، شوێنپێ ئەسپ و جگەرە دەبینێت، یەکسەر دەزانێت کە ئەوە کارى ئاغا بووە.

پیرۆت لەگەڵ چەند هاوڕێیەکى تریدا کەمین بۆ بەرپرسى ژاندارمى سەقز دادەنێن و دەیکوژن، پیرۆت دوو چەک هەڵدەگرێت و دەیبات لە شوێنێک دەیشارێتەوە، دواتر هەواڵى کوژرانى ئەو بەرپرسە بڵاو دەبێتەوە.

پیرۆت دەچێت بۆ لاى شێرکۆ، باسى ئەوەى بۆ دەکات کە دەیەوێت تۆڵەى مرۆت بکاتەوە، بۆ ئەوەش دوو چەکى پەیدا کردووە، شێرکۆش ئەوەى پێ باشە، پلان دادەنێن بۆ ئەوەى کە مینە ئاغا بکوژن، دواى ئەوەى خەرمانەکەى دەسووتێنن سوود لەو دەرفەتە وەردەگرن و مینە ئاغا دەکوژن و تۆلەى مرۆت دەکەنەوە.

دواى ئەو ڕووداوە پیرۆت و شێرکۆ دەچنە ناو کۆمەڵەى ژ.ک، دەبنە ئەندام لە ڕێگەى کەسێکەوە بە ناوى مۆتیاس. دواتر ئاشنای کەسێک دەبن بە ناوى بنایی، کە دەکاتە پێشەوا قازى محەمەد.

دواى گەشەکردنى زیاترى کۆمەڵە بڕیار دەدرێت کە هێرش بۆ کۆنترۆڵکردنى سەقز و دەورووبەرى ببەن، بۆ ئەمەش پیرۆت سەرپەرشتیی نزیکەى چل پێشمەرگە دەکات و هێرش دەکەنە سەر کانى سەوز، بەڵام لەو کاتەدا قەرەنى ئاغا لە ڕاو دەبێت، باوکى پیرۆتیش بۆ پەیداکردنى بژێوى لە ناو ئەشکەوتێکدا دەبێت، دەىدۆزنەوە دواى ئەوەى قەرەنى ئاغا زۆرى لێ دەدات گیان لەدەست دەدات.

پیرۆت کاتێک دەگاتە ماڵەوە، دایکى خەریکە نەیناسێتەوە، چونکە زۆر گۆڕاوە پاش ئەوەى هەواڵى باوکى دەپرسێت، دەڵێن چووە بۆ پەیداکردنى بژێوى ئەویش یەکسەر دەچێت بۆ لاى ئەشکەوتەکە تەرمى باوکى دەبینێت دواى ئەو ڕووداوە قەرەنى ئاغا بەرەو تاران ڕادەکات.